Φέρνοντας το κουτάβι στο σπίτι

Πριν πάρεις το κουτάβι στο σπίτι θα πρέπει να κάνεις κάποιες ετοιμασίες και αγορές. Οι πρώτες ημέρες του σκύλου στο σπίτι είναι πολύ σημαντικές. Ασφάλισε καλώδια, κρύψε παπούτσια αλλά και αντικείμενα που μπορεί να τραυματίσουν τον σκύλο. Επίσης θα πρέπει να έχεις ετοιμάσει το χώρο που θα κοιμάται και θα ξεκουράζεται ο σκύλος.

Από την στιγμή που υιοθετείς ένα κουτάβι, είσαι άμεσα υπεύθυνος για την σωστή ανάπτυξη του. Σωματική και πνευματική. Πρέπει να μάθουμε πως να συμβιώνουμε με το σκύλο μας χωρίς τη χρήση βίας. Κανένας σκύλος δεν γεννήθηκε με την ικανότητα να καταλαβαίνει την γλώσσα μας. Πρέπει με την σωστή εκπαίδευση και συμπεριφορά, να δώσεις στο νέο σου φίλο να καταλάβει τι ζητάς από αυτόν ώστε να ζήσετε αρμονικά.

Μεταφορά του κουταβιού στο σπίτι

Είναι καλό να μεταφέρεις το κουτάβι στο σπίτι με κάποιο κλουβάκι. Για να μην στρεσαριστεί, μιας και είναι η πρώτη φορά που μπαίνει σε αυτοκίνητο, μπορείς επίσης να το κρατήσεις στην αγκαλιά σου. Πάνω από όλα προέχει η ασφάλεια του σκύλου και η δική σου. Πριν βάλεις το κουτάβι στο κλουβάκι, φόρεσε του το περιλαίμιο και το λουράκι. Συνδύασε την διαδικασία με κάποια λιχουδιά για σκύλους έτσι ώστε να το συνδυάσει με κάτι ευχάριστο. Εάν δεις ότι ο σκύλος αντιδράσει άσχημα, άφησε τον να ηρεμήσει και ξαναπροσπάθησε αργότερα.

Μόλις φτάσετε σπίτι

Ακούμπησε το κλουβί στην αυλή και άφησε το κουτάβι να βγει μόνο του. Μην το τραβήξεις έξω με το ζόρι. Πιθανόν να βγει αμέσως μιας και θα θέλει να κατουρήσει. Άφησε το λίγο να μυρίσει. Μπορεί να είναι αγχωμένο από τους θορύβους και τη μεταφορά και να θέλει λίγο χρόνο. Να έχετε υπομονή. Στη συνέχεια φόρεσε του το λουράκι και οδήγησε το κουτάβι στην είσοδο του σπιτιού. Αν μεσολαβούν σκαλοπάτια σήκωσε το. Άνοιξε την πόρτα και περίμενε. Δώσε του χρόνο να αποφασίσει μόνο του πότε θα μπει. Να θυμάσαι πάντα πως είναι  ένα καινούριο περιβάλλον για τον σκύλο, μακριά από τη μητέρα και τα αδέρφια του για πρώτη φορά. Πιθανόν να νιώθει ανασφάλεια. Δώσε του να πιει λίγο νερό. Εάν η απόσταση από το εκτροφείο στο σπίτι ήταν μεγάλη μπορεί να διψάει.

Σίγουρα τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας θα περιμένουν με χαρά. Συμβούλεψε τους να μην αρχίσουν να φωνάζουν και να χοροπηδούν γύρω ή πάνω του. Το πιθανότερο είναι να φοβηθεί και να αγχωθεί. Μπορούν να κάτσουν ήσυχα κάτω, απέναντι του και να αφήσουν το κουτάβι να αποφασίσει μόνο του εάν θέλει να πάει κοντά τους. Εάν έχουν περάσει 15 με 20 λεπτά από τη στιγμή που ήπιε νερό, πιθανόν να θέλει να ξανακάνει την ανάγκη του. Σήκωσε το και οδήγησε το στο σημείο που είχε κατουρήσει πριν. Μετά επιστρέψτε στο σπίτι και άφησε το να μυρίσει και να εξερευνήσει το νέο του περιβάλλον. Σιγά-σιγά, όσο αποκτά εμπιστοσύνη και εξοικειώνεται με το περιβάλλον θα "ξεθαρέψει".

Το κουτάβι ελεύθερο στο σπίτι;; Δεν το προτείνουμε.

Το να αφήσεις το κουτάβι ελεύθερο μέσα στο σπίτι τις πρώτες εβδομάδες, πριν ολοκληρώσει την "εκπαίδευση τουαλέτας", δεν είναι κάτι που προτείνουμε. Εάν τώρα το έχεις αποφασίσει, να έχεις υπόψιν σου πως σε αυτήν την ηλικία (2-3 μηνών) χρειάζονται να πηγαίνουν τουαλέτα συχνά. Όσο και να προσέχεις το πρώτο καιρό δεν είναι δυνατόν να μην έχεις ατυχήματα. Επίσης χωρίς επίβλεψη μπορεί να κάνει καταστροφές. Δώσε του παιχνίδια που μπορεί να μασήσει.

Το πιο βασικό που πρέπει να έχεις κατά νου είναι ότι το κουτάβι σου πρέπει να νιώσει ασφάλεια στο νέο περιβάλλον. Πρώτα είναι σημαντικό να γνωρίσει όλη την οικογένεια και να αισθανθεί "ζεστασιά" και ασφάλεια στο χώρο που θα περνάει τις περισσότερες ώρες τις ημέρας. Η γνωριμία με το υπόλοιπο σπίτι μπορεί να γίνει σιγά-σιγά.

Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΤΟ ΟΤΙ ΔΕΝ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ ΑΠΟ ΚΑΝΕΝΑΝ ΚΑΙ ΤΙΠΟΤΑ, ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΒΑΣΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΥΛΟ. Ο ΦΟΒΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΚΥΛΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΠΟΛΛΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΠΟΥ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ "ΕΝΕΠΙΘΥΜHΤΕΣ"

Μην χτυπήσεις ποτέ το κουτάβι και μην του φωνάζεις. Να έχεις κατά νου πως είναι ακόμα μωρό και δεν μπορεί να κρατηθεί.

Μη τρίψεις ποτέ τη μούρη του κουταβιού στο σημείο που έχει κάνει την ανάγκη του.

Φόρεσε το λουράκι στο κουτάβι σου και άφησε το να κυκλοφορεί με αυτό μέσα στο σπίτι, να το σέρνει, για να αρχίσει σιγά σιγά να το συνηθίζει. Ποτέ μην αφήσεις το κουτάβι με το λουρί στο λαιμό εάν δεν είσαι σπίτι ή δεν μπορείς να το έχεις στο οπτικό σου πεδίο.

Η πρώτη νύχτα

Η πρώτη νύχτα είναι συνήθως πολύ δύσκολη. Πριν το φέρεις στο στο σπίτι θα πρέπει να έχεις αποφασίσει που θα κοιμάται. Σου προτείνουμε δύο περιπτώσεις:

• Να μάθει να κοιμάται στο κλουβάκι του (crate training). Μη βάλεις ποτέ το κουτάβι στο κλουβί με το ζόρι. Μηβάλεις ποτέ το κουτάβι στο κλουβί για να το τιμωρήσεις. Άφησε το να εξερευνήσει το κλουβί μόνο του και να νιώσει πως "το κλουβί δεν είναι κάτι κακό". Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να συνδυάσει τον περιορισμό του στο κλουβί με άσχημη εμπειρία γιατί δεν θα θέλει να μπει μέσα.
• Να μάθει να κοιμάται σε κάποιο περιορισμένο χώρο μέσα στο σπίτι, στο κρεβάτι που του έχεις αγοράσει π.χ. στην κουζίνα.

Όποιον και από τους δύο παραπάνω τρόπους επιλέξεις είναι σχεδόν σίγουρο πως δεν θα αποφύγεις τα κλάματα. Είναι πολύ πιθανό το πρώτο βράδυ να μην κοιμηθείς καθόλου (Υπάρχουν και εξαιρέσεις). Είναι το πρώτο βράδυ μακριά από τα αδέρφια και τη μητέρα του και κοιμάται μόνο του. Φρόντισε το δωμάτιο να είναι ζεστό και να έχεις στο κλουβάκι μία μαλακιά κουβέρτα. Εάν έχεις αγοράσει κρεβάτι για σκύλους φρόντισε να είναι μαλακό και άνετο.

Γέμισε μία κάλτσα με ρύζι, ζέστανε τη για ένα λεπτό στο φούρνο μικροκυμάτων, τύλιξε τη σε μία πετσέτα καλά ώστε να μην μπορεί ο σκύλος να τη σκίσει και ακούμπησε τη δίπλα του.  Μιας και κοιμόταν με τα αδέρφια του έχει συνηθίσει να ακουμπάει σε κάτι ζεστό. Μη φύγεις αμέσως. Κάθισε δίπλα του μέχρι να ηρεμήσει και ύστερα απομακρύνσου.

Τα κλάματα δεν αρέσουν σε κανέναν και λίγοι είναι αυτοί που αντιστέκονται. Κάνε υπομονή όλα θα γίνουν καλύτερα με το καιρό. Εάν κάθε φορά που κλαίει το κουτάβι εσύ τρέχεις, θα το συνδυάσει και θα το κάνει συνέχεια.

Ψώνια που πρέπει να κάνεις πριν το κουτάβι έρθει στο σπίτι

• Λουρί και περιλαίμιο. Ρώτα τον εκτροφέα ή τον υπάλληλο του pet shop ποιο είναι κατάλληλο για το σκύλο σου.
• Ταυτότητα. Μεταλλική ταυτότητα την οποία θα προσαρμόσεις στο περιλαίμιο του σκύλου σου και θα αναγράφεται το όνομα του και ένα τηλέφωνο.
• Παιχνίδια. Όλοι οι σκύλοι οποιασδήποτε ηλικίας λατρεύουν τα παιχνίδια. Διάλεξε αυτά που είναι κατάλληλα για το δικό σου κουτάβι. Τα πολύ μαλακά παιχνίδια είναι καλά για κάποια κουτάβια αλλά για κάποια άλλα όχι. Θα τα διαλύσουν μέσα σε λίγα λεπτά. Παιχνίδια που το κουτάβι μπορεί να μασήσει με ασφάλεια θα το κρατήσουν απασχολημένο. Καλύτερα να μασάει το παιχνίδι του από τα πόδια της καρέκλας σου...
• Κλουβί (crate). Ένα κλουβί, μεταλλικό ή πλαστικό θα σου χρειαστεί για να περιορίζεις το κουτάβι για μικρά χρονικά διαστήματα και να κοιμάται, μέχρι να ολοκληρωθεί η εκπαίδευση τουαλέτας. Επίσης θα σου χρησιμεύσει για να τον μεταφέρεις με ασφάλεια στα ταξίδια με το αυτοκίνητο.
• Τροφή. Συνέχισε να δίνεις στο κουτάβι σου την τροφή που του έδινε ο εκτροφέας. Εάν θέλεις να την αλλάξεις, συμβουλέψου πρώτα τον εκτροφέα ή τον κτηνίατρο σου.
• Μπολάκια φαγητού. Αγόρασε ανοξείδωτα ή κεραμικά μπολάκια. Τα πλαστικά μετά από λίγο καιρό θα μυρίζουν και μαζεύουν βακτήρια.
• Ό,τι χρειάζεται για την περιποίηση του. Βούρτσα, κόφτη νυχιών, υγρό και ειδικές μπατονέτες για τον καθαρισμό των αυτιών, οδοντόβουρτσα. Για περισσότερες πληροφορίες διαβάστε το άρθρο: Grooming | Η περιποίηση του σκύλου σου

Είναι σημαντικό να γνωρίζεις!

Το κουτάβι θα θέλει να κάνει την ανάγκη του:

• Το πρωί μόλις ξυπνήσει.
• Μετά από κάθε γεύμα
• Αφού έχει πιει νερό
• Μετά από κάθε φορά που κοιμάται
• Μετά από παιχνίδι ή άσκηση.
• Μετά από βόλτα με το αμάξι.
  Πηγή: www.livingwithdogs.gr

Παρακάτω μπορείτε να δείτε ένα ενδεικτικό πίνακα για τη συχνότητα που ένα κουτάβι χρειάζεται να κάνει την ανάγκη του, σύμφωνα με το μέγεθος και την ηλικία.

8 -12 εβδομάδων

Κάθε 2 ώρες

1 φορά μέσα στη νύχτα.

12 – 16 εβδομάδων

Κάθε 3 ώρες

1 εώς καμία μέσα στη νύχτα.

16 – 20 εβδομάδων

Κάθε 4 ώρες

20 – 30 εβδομάδων

4 με 6 φορές την ημέρα

30+ εβδομάδες

3 με 4 φορές την ημέρα

Πηγή: www.livingwithdogs.gr

Γιατί δαγκώνουν οι σκύλοι

Όλοι μας έχουμε ακούσει περιστατικά που κάποιος σκύλος δάγκωσε κάποιον φίλο ή γνωστό. "Γιατί τον δάγκωσε;". Αυτό είναι το πρώτο ερώτημα που μας έρχεται στο μυαλό. Θα αναφέρω κάποια στατιστικά στοιχεία που ήρθαν στα χέρια μου πριν από λίγο καιρό και αφορούν περιστατικά στις ΗΠΑ. Θα προτιμούσα να έχω στατιστικά από την Ελληνική πραγματικότητα αλλά κάτι τέτοιο είναι δύσκολο.

Κάθε χρόνο πάνω από 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι δαγκώνονται από σκύλο στην Αμερική. Πάνω από 800 χιλιάδες από αυτούς μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο. Σημαντικό στοιχείο εδώ είναι ότι οι μισοί περίπου από αυτούς είναι παιδιά.

Επίσης:

• Το 92% των σκύλων ήταν αρσενικοί (το 94% δεν ήταν στειρωμένα).
• Το 25% των σκύλων ήταν δεμένα.
• Το 71% των δαγκωμάτων από σκύλο εντοπίζονται στην περιοχή των χεριών και ποδιών.
• Το 75% των επιθέσεων συνέβη στην περιοχή του θύματος. Σκύλος και θύμα γνωρίζονταν.

Τα σκυλιά δαγκώνουν όταν:

• Αντιδρούν σε στρεσογόνες καταστάσεις.
• Αντιδρούν όταν απειλείται η ζωή τους.
• Αντιδρούν επειδή φοβούνται.
• Αντιδρούν για να προστατέψουν τον "ιδιοκτήτη" τους, τα κουτάβια, κάποιο μέλος της αγέλης ή την τροφή τους.
• Όταν είναι άρρωστα ή πληγωμένα.
• Όταν νιώσουν παγιδευμένα και δεν μπορούν να διαφύγουν από αυτό που θεωρούν ότι τα απειλεί.

Πρέπει να έχεις τα μάτια σου ανοιχτά και όταν διαπιστώσεις πως συμβαίνει κάτι από τα παραπάνω, να απομακρυνθείς ήρεμα. Δεν έχει σημασία εάν εσύ πλησιάζεις με την "καλύτερη διάθεση". Σημασία έχει πως ερμηνεύει ο σκύλος την παρουσία σου.

Πολλά χρόνια τώρα υπάρχει μεγάλη διαμάχη για τις λεγόμενες "φυλές υψηλού κινδύνου" όπως Pit Bulls, Rottweilers κ.τ.λ. Δεν αντιλέγω ότι οι περισσότεροι που έχουν μεταφερθεί σε νοσοκομείο έχουν δαγκωθεί από αυτές τις φυλές. Άλλη ζημιά μπορεί να σου κάνει το δάγκωμα ενός Yorkshire και άλλη ένα Rottweiler.  Πιστεύω πως υπάρχει λάθος πληροφόρηση και συνήθως οι δημοσιογράφοι που γράφουν αυτές τις ειδήσεις στοχοποιούν συνεχώς κάποιες φυλές με αποτέλεσμα πολλοί εδώ και χρόνια να τους έχουν βάλει τη ταμπέλα "επικίνδυνες".

Τα σκυλιά όμως δεν δαγκώνουν χωρίς λόγο, δεν είναι τρελά. Μερικούς λόγους αναφέραμε παραπάνω. Πάντα υπάρχει κάτι που ενεργοποιεί την ανάγκη του σκύλου να Π.χ αμυνθεί από φόβο ή να υπερασπιστεί. Ας αναφέρουμε ένα παράδειγμα. Εάν προσπαθήσεις να μπεις στην περιοχή που φυλάει/προστατεύει ένα Rottweiler πιθανότατα να σε δαγκώσει, αλλά θα σε έχει προειδοποιήσει πρώτα γαβγίζοντας. "Φύγε! Φύγε! Θα σε δαγκώσω!" αυτό στην ουσία σου λέει γαβγίζοντας. Εάν συνεχίσεις σίγουρα παίρνεις και την ευθύνη. Σαν φυλή το Rott έχει έντονο το ένστικτο της προστασίας. Για την περιοχή του, την οικογένεια του, ανθρώπινη και μη. Δεν είναι "ανεπιθύμητη συμπεριφορά", όπως θα λέγανε πολλοί. Δεν είναι "κακό" ή "επιθετικό" σκυλί όπως θα λέγανε περισσότεροι. Είναι απλά Rottweiler. Δεν πρέπει να φοβάσαι ένα Rottweiler (ή οποιοδήποτε άλλο σκυλί), πρέπει απλά να σέβεσαι τα ένστικτά του.

Συνήθως τις "φυλές υψηλού κινδύνου" τις κατέχουν "άνθρωποι υψηλού κινδύνου". Οι τελευταίες έρευνες και στατιστικές έδειξαν πως οι ιδιοκτήτες των σκύλων υπεύθυνων για επιθέσεις ήταν άνθρωποι με προβληματική συμπεριφορά. Επίσης πολλοί από αυτούς δεν παρείχαν στο σκύλο την άσκηση, φυσική και πνευματική, που απαιτούταν. Έχεις την εντύπωση πως τα φιλικότατα Labrador δεν δαγκώνουν; Οποιοδήποτε σκύλο ένας ιδιοκτήτης ή συγκεκριμένες καταστάσεις μπορεί να τον μετατρέψουν σε "μηχανή που δαγκώνει".

Μερικές χρήσιμες πληροφορίες:

• Μην επιχειρήσεις να χαϊδέψεις σκύλο που δεν γνωρίζεις.
• Όταν σε πλησιάσει άγνωστος σκύλος μην τρέξεις ή ουρλιάξεις. Μην τον κοιτάξεις κατάματα.
• Άφησε το σκύλο να σε μυρίσει πριν τον χαϊδέψεις.
• Μη χαϊδεύεις ποτέ σκύλο στο πάνω μέρος του κεφαλιού. Καλύτερα κάτω από το σαγόνι ή τα μάγουλα.
  Πηγή: www.livingwithdogs.gr

Τι πρέπει να κάνω εάν μου επιτεθεί σκύλος;

Ο σκύλος επιτίθεται συνήθως όταν νιώσει, για κάποιο λόγο, ότι απειλείται. Δεν έχει σημασία εάν εσύ έχεις τις καλύτερες προθέσεις. Από την στιγμή που εκείνος σε θεωρεί απειλή, πρέπει να ακολουθήσεις κάποια βήματα για να προφυλάξεις τον εαυτό σου.

Να σταματήσεις αμέσως να κατευθύνεσαι προς τον σκύλο και στάσου ακίνητος. Εάν κάνεις ποδήλατο ή jogging και κάποιος σκύλος σε πλησιάσει, πιθανόν να έχεις μπει στην περιοχή που θεωρεί "δική του". Εάν απλά τρέχει προς εσένα αλλά δεν γαβγίζει ή γρυλίζει, είναι πιθανό να θέλει να σε τσεκάρει και αφού σε μυρίσει να γυρίσει και να φύγει. Μην προσπαθήσεις να τον χαϊδέψεις και να αποφεύγεις τις απότομες κινήσεις.

Στην περίπτωση που γαβγίζει και γρυλίζει, μείνε ακίνητος και προσπάθησε να δείχνεις χαλαρός. Απόφυγε να τον κοιτάξεις στα μάτια. Μίλησέ του με ήρεμη φωνή. "Δεν θέλω να σου κάνω κακό, φεύγω" ή κάτι παρόμοιο. Γύρισε λίγο το σώμα σου ώστε να έχεις τον σκύλο στο πλάι, σαν να δίνεις την εντύπωση πως φεύγεις. Μην προσπαθήσεις να επιτεθείς στον σκύλο, να τον χτυπήσεις, γιατί μπορεί να σου επιτεθεί. Να έχεις κατά νου πως οι σκύλοι είναι πολύ γρήγοροι. Εάν μπορείς κάλεσε για βοήθεια.

Εάν βρίσκεσαι με τον σκύλο σε κλειστό χώρο, τοποθέτησε μεταξύ εσένα και του σκύλου μία καρέκλα, την τσάντα σου ή κάποιο στέρεο αντικείμενο που θα σε προστατέψει σε περίπτωση επίθεσης. Εάν είσαι έξω κάθισε πίσω από κάποιο παγκάκι, φράχτη, κάδο απορριμάτων κ.τ.λ. Εάν έχεις ποδήλατο μαζί σου, τοποθέτησε το ανάμεσα σε εσένα και τον σκύλο.

Μην χάσεις ούτε μια στιγμή τον σκύλο από τα μάτια σου. Απομακρύνσου σιγά-σιγά, προχωρώντας στο πλάι ή προς τα πίσω. Μην τρέξεις και μην κάνεις απότομες κινήσεις.

Όλα τα παραπάνω απαιτούν να κρατήσεις την ψυχραιμία σου και να μην πανικοβληθείς. Δεν σου λέμε πως είναι το πιο εύκολο πράγμα στο κόσμο. Πολύ λίγοι σκύλοι θα πραγματοποιήσουν τελικά επίθεση, όταν σιγουρευτούν πως δεν είσαι απειλή, θα σε αφήσουν ήσυχο.

Αυτό που πρέπει να κάνεις μόλις γυρίσεις σπίτι είναι να αναφέρεις το συμβάν στην δημοτική αρχή ή σε κάποια φιλοζωική οργάνωση της περιοχή σου.

Ιδανικές ράτσες σκύλων για παιδιά

Ποια είναι η ιδανική ράτσα για τα παιδιά; Αυτή είναι μια συχνή ερώτηση που δεν μπορεί να απαντηθεί σε ακέραιο βαθμό. Αυτό συμβαίνει επειδή θεωρητικά κάθε σκύλος μπορεί να τα πάει καλά με ένα παιδί. Υπάρχουν βέβαια μερικές ράτσες με τις οποίες υποθετικά μπορεί να τα πηγαίνουν πιο καλά από ότι άλλες. Αυτό όμως είναι υπόθεση καθώς ο κάθε σκύλος έχει και δική του προσωπικότητα ανεξαρτήτως ράτσας. Υπάρχουν μερικοί παράγοντες που καθορίζουν την ικανότητα των σκύλων για να τα πηγαίνουν καλά με τα παιδιά και θα τους αναλύσουμε παρακάτω.

Εκπαίδευση
Αποτελεί σημαντικό παράγοντα. Φροντίστε ο σκύλος σας να μάθει να πειθαρχεί και να ακούει. Μπορεί ένα μικρό παιδί να είναι τριγύρω την ώρα της εκπαίδευσης αλλά καλό θα ήταν να υπάρχει επίβλεψη κάποιου ενήλικα. Από την αντίθετη πλευρά θα πρέπει να μάθουμε στο παιδί μας να συμπεριφέρεται με σεβασμό στον σκύλο και να μην τον εκνευρίζει με τη συμπεριφορά του.

Ηλικία και μέγεθος
Ένας παράγοντας που πρέπει να λαμβάνουμε πάντα υπόψη. Φανταστείτε να έχετε ένα τεράστιο σε μέγεθος σκύλο και να έχετε ένα μικρό παιδί. Υπάρχει κίνδυνος άθελα του ο μεγάλος σκύλος να ρίξει κάτω το παιδί ενώ θα παίζει μαζί του. Από την άλλη πλευρά φανταστείτε ένα μικρό σκυλί να παίζει με ένα ανεπτυγμένο παιδί πολύ μεγαλύτερο σε μέγεθος και άθελα του να το πατήσει ή να το βλάψει πάνω στο παιχνίδι.

Προσωπικότητα
Μια οικογένεια με παιδιά θέλει έναν σκύλο που θα είναι έξυπνος, με καλούς τρόπους και με μέτρια επίπεδα ενέργειας. Υπάρχουν μερικές ράτσες σκύλων που παραδοσιακά τα πάνε καλά με τα παιδιά. Ας δούμε μερικές:

• Μπιγκλ – Beagle: Αυτή η ράτσα σκύλων είναι ιδιαίτερα φιλική και όχι πολύ μεγάλη σε μέγεθος. Αυτό τα κάνει ιδανικά για παιδιά. Παρόλο που είναι λίγο πεισματάρικα τα καταφέρνουν στην εκπαίδευση με λίγη έξτρα προσπάθεια.
• Λαμπραντόρ ή Γκόλντεν ριτρίβερ: Αυτές οι δύο ράτσες αποτελούν εξαιρετικά σκυλιά για παιδιά. Μπορούν να κάνουν εξαιρετική παρέα και λατρεύουν να παίζουν. Το μόνο μειονέκτημα είναι πως μπορούν να γίνουν υπερκινητικά.
• Μπισόν Φριζ – Bischon Frise: αυτή η μικρή χνουδωτή μπάλα λατρεύει το παιχνίδι. Ανήκει επίσης στην κατηγορία των μικρών σκύλων που είναι καλό για τα μικρά παιδιά.
• Γερμανικός ποιμενικός: Αυτός ο σκύλος έχει ως χαρακτηριστικά ότι είναι πιστός και υπερπροστατευτικός. Πρέπει όμως να είναι καλά εκπαιδευμένος. Του αρέσει να παίζει και κυρίως με μικρά παιδιά.
• Κόλεϊ – Colie: Μια ράτσα σκύλων η όποια είναι πολύ ήρεμη και ιδανική να ανέχεται τις αταξίες των παιδιών. Τα πάνε πολύ καλά με τα παιδιά. Ε΄δω που τα λέμε ποιος δεν ξέρει την αγαπημένη μας Λάσσι;
• Κερν Τερριέ – Cairn terrier: Αυτοί οι σκύλοι έχουν έμφυτο το αίσθημα της καλής σχέσης με τα παιδιά. Μπορούν να συγχωρέσουν όλες τις αταξίες τους και μπορούν να τα ακολουθούν παντού.

Κοινωνικοποίηση του κουταβιού

Η κοινωνικοποίηση αποτελεί σημαντικό βήμα και ένα από τα πρώτα που πρέπει να γίνουν, για την σωστή συμπεριφορά του σκύλου μας.Στις πρώτες εβδομάδες της ζωής τους τα κουτάβια μαθαίνουν και αναπτύσσουν συνεχώς τον χαρακτήρα τους. Όταν λοιπόν ένα κουτάβι είναι εκτεθειμένο – με την καλή έννοια- σε νέους ανθρώπους, μέρη αλλά και διάφορες καταστάσεις τότε μαθαίνει με κάποιο τρόπο να ζει έτσι και να του φαίνονται φυσιολογικά όλα τα παραπάνω.

Τί είναι η κοινωνικοποίηση;
Είναι ακριβώς αυτό που προδίδει η λέξη. Το κουτάβι σας πρέπει να συναναστρέφεται με όσον το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους, άλλους σκύλους και ζώα αλλά και με διαφορετικούς χώρους. Από την ηλικία των 4 μηνών και μετά θα πρέπει να μάθει να δέχεται να το αγγίζουν άνθρωποι που δεν τους ξέρει όπως επίσης να συναναστρέφεται με άλλα σκυλιά.

Πότε ξεκινάει η κοινωνικοποίηση;
Πρέπει να ξεκινάει περίπου στην ηλικία των 10 με 16 εβδομάδων. Σημαντικό όμως είναι να συμβουλευτείτε και τον κτηνίατρο για το πότε μπορεί να αρχίσει να βγαίνει από το σπίτι και να συναντάει νέους χώρους και σκύλους γιατί δεν πρέπει να το κάνει πριν να κάνει τα πρώτα του εμβόλια.

Γιατί είναι σημαντική η κοινωνικοποίηση;
Έχει παρατηρηθεί πως όταν ένα κουτάβι δεν έχει κοινωνικοποιηθεί παρουσιάζει προβλήματα συμπεριφοράς. Δείχνει φόβο στις νέες γνωριμίες και δυσκολεύεται να εμπιστευτεί γενικότερα. Μπορεί να αναπτύξει επιθετική συμπεριφορά και καχυποψία. Είναι λοιπόν σημαντικό να προλάβουμε τέτοιου είδους καταστάσεις γιατί θα είναι δύσκολο να τις αποβάλουμε εάν αναπτυχθούν.

Πως κοινωνικοποιείται ένα κουτάβι;
Στην κοινωνικοποίηση πρέπει να συμπεριλάβουμε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους και καταστάσεις μπορούμε. Αφήστε το κουτάβι σας να έρθει σε επαφή και να δει από κοντά όσο περισσότερα είδη ανθρώπων μπορεί. Παιδιά όλων των ηλικιών, ανθρώπους ψηλούς κοντούς, γυναίκες, άντρες κλπ. Πριν το κουτάβι κάνει τα πρώτα του εμβόλια καλό θα ήταν να καλείτε φίλους και συγγενείς στο σπίτι για να το δουν.

Κάντε του πράγματα πριν του συμβούν στην πραγματική του ζωή. παράδειγμα θέλετε στο μέλλον να του κόψετε τα νύχια αλλά πρέπει να του κρατήσετε τα πόδια. Κάντε αυτή την κίνηση χωρίς βέβαια να του κόψετε τα νύχια και έτσι το κουτάβι σας την επόμενη φορά που θα κάνετε τη συγκεκριμένη κίνηση δεν θα του φανεί περίεργη και θα κάτσει με ηρεμία χωρίς να αντιδράσει. Άμα συνηθίσει σε τέτοιου είδους πρακτικές όταν μεγαλώσει θα είναι πολύ πιο δεκτικός σε τέτοιες καταστάσεις.

Όταν ο κτηνίατρος δώσει τη συγκατάθεση του πως μπορεί να βγαίνει έξω από το σπίτι, θα πρέπει σιγά σιγά να ξεκινήσετε με την κοινωνικοποίηση σε πράγματα ρουτίνας όπως να μάθει να μπαίνει αστο αυτοκίνητο και να μη φοβάται, να συναντάει τους γείτονες, να το παίρνετε μαζί σας στο pet shop και φυσικά να βγαίνει βόλτα χωρίς να φοβάται.

Μην αναγκάζετε το κουτάβι σας να κάνει οτιδήποτε. Δείξτε του τον δρόμο αλλά αφήστε το να κάνει εκείνο το βήμα του. Να εξερευνήσει αυτό που του δείχνετε. Αν το κάνετε έτσι τότε το κάνετε σωστά. Κανείς δεν θέλει ο σκύλος του να φοβηθεί κάτι στην πρώτη επαφή γιατί πολύ απλά θα αργήσει να το ξεπεράσει. Εάν το κάνει ποτέ.

Μπορεί ένας εκπαιδευτής σκύλων να βοηθήσει στην κοινωνικοποίηση;
Η απάντηση είναι ναι. Υπάρχουν προγράμματα που οργανώνουν οι εκπαιδευτές και έχουν μέσα την κοινωνικοποίηση. Τέτοια προγράμματα βοηθούν κατά πολύ στην σωστή κοινωνικοποίηση του σκύλου και γίνονται συνήθως με σωστή προοδευτική μέθοδο χωρίς να πιέζουν το κουτάβι. Ο κτηνίατρος σας μπορεί να σας συμβουλέψει στο να βρείτε ένα καλό εκπαιδευτή.

Θετική εκπαίδευση σκύλου

Η θετική εκπαίδευση του σκύλου σημαίνει πως επιβραβεύω συμπεριφορές που μου αρέσουν σε αυτόν και αγνοώ συμπεριφορές που δεν μου αρέσουν. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε όλων των ειδών τις ανταμοιβές όπως λιχουδιές ή δείχνοντας του πως σας άρεσε αυτό που μόλις έκανε. Παρακάτω θα αναλύσουμε τα κέρδη που έχει η θετική εκπαίδευση του σκύλου σας.

Οποιοσδήποτε μπορεί να χρησιμοποιήσει την θετική εκπαίδευση.
Η θετική εκπαίδευση του σκύλου αφήνει περιθώρια σε όλους στην οικογένεια να έχουν άμεση επαφή στην εκπαίδευση του.Για παράδειγμα φαντάζει επικίνδυνο να αφήσετε το παιδί σας να χρησιμοποιήσει άλλες μεθόδους εκπαίδευσης όπως τιμωρία. Με τη θετική εκπαίδευση όμως το παιδί μπορεί να συνεισφέρει ενεργά (υπό την επίβλεψη σας φυσικά) στην εκπαίδευση του σκύλου σας και να τα καταφέρει το ίδιο καλά με εσάς. Άλλωστε η θετική εκπαίδευση του σκύλου δε χρειάζεται να φωνάζετε ή να ασκείτε βία στο σκύλο, πράγμα που μπορεί να επιφέρει και την άσχημη αντίδραση του και ενδεχομένως τραυματισμό.

Δημιουργεί άριστο δίαυλο επικοινωνίας με τον σκύλο.
Άλλο ένα θετικό της θετικής εκπαίδευσης του σκύλου σας είναι πως σας δίνει τη δυνατότητα της άριστης επικοινωνίας με τον σκύλο σας. Εσείς αποφασίζετε τι θέλετε να κάνει ο σκύλος σας και του το δείχνετε με το να τον ανταμείβετε κάθε φορά που το κάμει. Όταν ανταμείβετε τον σκύλο σας επειδή έκανε κάτι σωστά τότε είναι πολύ πιθανό να επαναλάβει τις καλές συμπεριφορές.

Η τιμωρία δεν είναι σχεδόν ποτέ αποτελεσματική. Για παράδειγμα, μπορούμε να αναλύσουμε ένα πρόβλημα που συμβαίνει όταν τιμωρούμε τον σκύλο μας για μια αταξία που έκανε μέσα στο σπίτι. Ας πούμε λοιπόν πως ο σκύλος σας μόλις ούρησε πάνω στο χαλί του σαλονιού. Εσείς αμέσως αρπάζετε την εφημερίδα χτυπώντας και τρομοκρατώντας τον σκύλο δείχνοντας του πως αυτό που έκανε είναι απαράδεκτο. Αυτή είναι η δική σας πρόθεση. Ο σκύλος όμως θεωρεί πως δεν είναι ασφαλές να κάνει την ανάγκη του όταν είστε κοντά. Έτσι λοιπόν θα αντιληφθείτε πως ο σκύλος παρόλο που τον μαλώσατε θα κάνει τη δουλειά του όταν λείπετε. Βλέπουμε λοιπόν πως δεν καταφέρατε τίποτα άλλο από το να τρομάξετε τον σκύλο σας.

Με τη θετική εκπαίδευση όλο αυτό το μπέρδεμα μπορεί να αποφευχθεί. Ας δούμε πάλι το ίδιο πρόβλημα με διαφορετική λύση. Ας πούμε πως θέλετε να μάθετε στον σκύλο σας να κάνει την ανάγκη του έξω και όχι μέσα στο σπίτι. Αντί να τον τιμωρείτε που έκανε την ανάγκη του μέσα, δείξτε του με διάφορες λιχουδιές ή με ηθική επιβράβευση πως όταν πήγε τουαλέτα έξω ήταν το σωστό. Του δείχνετε με λίγα λόγια τι ακριβώς θέλετε να κάνει και ξέρει πως αν το κάνει θα ανταμειφθεί γι’αυτό.

Η θετική εκπαίδευση του σκύλου μπορεί να χρησιμοποιηθεί σχεδόν παντού.
Το να χρησιμοποιούμε μεθόδους εκπαίδευσης όπως τιμωρία ή εκπαίδευση με πνίχτη κ.α είναι πολύ πιθανό να μην κάνουν για όλους τους σκύλους. Για την ακρίβει πολλές φορές με το να τιμωρούμε τον σκύλο μπορεί να κάνει ένα πρόβλημα χειρότερο αντί να το λύσει. Ο εκνευρισμός του σκύλου είναι ένα απλό παράδειγμα. Ακόμη, τα σκυλιά που φοβούνται πολύ σαν χαρακτήρες θα επιδεινώσουν το πρόβλημα του με την τιμωρία και θα φοβούνται ακόμη περισσότερο.

Η νοητική και ψυχική εξάσκηση βοηθάει.
Η βαρεμάρα σε έναν σκύλο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα συμπεριφοράς που οδηγούν σε υπερβολικό μάσημα διαφόρων πραγμάτων ή σκάψιμο όλου του κήπου κλπ. Καλό θα ήταν κάποιες μέρες την εβδομάδα να βάζετε μερικές δραστηριότητες εκπαίδευσης στον σκύλο σας για να τον κρατάτε σε εγρήγορση σωματικά και πνευματικά. Αν το κάνετε αυτό με σύντομες δραστηριότητες τότε ο σκύλος σας και εσείς σαφώς θα έρθετε πιο κοντά αλλά και θα το ευχαριστηθείτε.

Η σχέση σας με τον σκύλο σας θα δυναμώσει.
Για τους περισσότερους από εμάς ο σκύλος μας είναι φίλος και σύντροφος. Γίνεται μέλος της οικογένειας μας. Η θετική εκπαίδευση πέραν των θετικών αποτελεσμάτων που θα έχει στον σκύλο σας μπορεί να βοηθήσει και στο δέσιμο της σχέσης σας. Ενώ άλλες μέθοδοι εκπαίδευσης μπορούν απλά να κάνουν τον σκύλο σας να συμπεριφέρεται σωστά , η θετική εκπαίδευση θα μάθει στο σκύλο πως πρέπει να σας ακολουθεί πιστά και να είστε ο καθοδηγητής του και ταυτόχρονα να σας έχει απόλυτη εμπιστοσύνη.

Μπείτε για λίγο στη θέση του σκύλου σας. Σκεφτείτε πως νιώθετε στη δουλειά. Για παράδειγμα το αφεντικό σας, σας αναθέτει μια δουλεία και σας πιέζει σωματικά και πνευματικά να την κάνετε και μόλις την κάνετε δεν σας λέει ούτε ένα ευχαριστώ για την προσπάθεια σας. Πως θα νιώσετε εκείνη τη στιγμή; Ενώ αντίθετα φανταστείτε να σας αναθέσει μια δουλειά, να μη σας πιέζει και στο τέλος να σας ευχαριστήσει για την υπέροχη δουλειά που κάνατε. Δεν θα θέλετε την επόμενη φορά να τον ευχαριστήσετε ακόμα περισσότερο; Πιο καλά θα αποδώσετε αν δεν σας απειλεί και δεν σας αγχώνει. Το ίδιο ακριβώς νιώθει και ο σκύλος σας.

Κουτάβι και τουαλέτα

Ένα από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να μάθετε στο σκύλο σας από κουτάβι είναι πως να μην λερώνει το σπίτι με το να κάνει τηνανάγκη του στην αγαπημένη σας μοκέτα. Αυτό πρέπει να ξεκινήσει από τις πρώτες κιόλας ημέρες που θα έχει έρθει το κουτάβι στο σπίτι και θέλει αρκετή υπομονή πριν αρχίσετε να βλέπετε τα πρώτα αποτελέσματα. Γενικότερα τα κουτάβια συναντούν μεγάλη δυσκολία να κρατούν την ανάγκη τους τουλάχιστον μέχρι τις πρώτες δώδεκα εβδομάδες τις ζωής τους. Αν το κουτάβι σας λοιπόν είναι μικρότερο από δώδεκα εβδομάδων τότε χρειάζεται έξτρα υπομονή από τη μεριά σας.

Βάλτε πρόγραμμα
Είναι σημαντικό να ακολουθείτε ένα πρόγραμμα στο μικρό κουτάβι έτσι ώστε να αρχίσετε να του μαθαίνετε να πηγαίνει τουαλέτα. Σηκωθείτε το πρωί την ίδια ώρα κάθε μέρα και πηγαίνετε έξω το κουτάβι σας. Βασικό επίσης είναι να του δίνετε τροφή σε συγκεκριμένες ώρες κάθε μέρα και μετά από λίγο βγάλτε το πάλι έξω.

Παρακολουθήστε τα σημάδια
Συνήθως το κουτάβι μας όταν είναι η ώρα να κάνει τη «δουλειά» του αρχίζει να μυρίζει έντονα το πάτωμα σαν να ψάχνει κάτι. Αν δείτε κάτι τέτοιο τότε αμέσως πηγαίνετε το έξω. Εάν πάλι τον πιάσετε κατά τη διάρκεια της τουαλέτας τότε του λέτε αυστηρά όχι και το πάτε έξω να τελειώσει. Εννοείται πως αν συνεχίσει έξω την ανάγκη του τότε το ανταμοίβετε και του δείχνετε πόσο σας άρεσε αυτό που έκανε. Ποτέ μα ποτέ μην το τιμωρείτε επειδή έκανε την ανάγκη του μέσα στο σπίτι. Επιπλέον μερικοί άνθρωποι βάζουν τη μύτη του σκύλου μέσα στις ακαθαρσίες. Αυτό είναι τουλάχιστον απαράδεκτο και το μόνο που θα καταφέρετε είναι να κάνετε το κουτάβι σας να σας φοβάται. Αν παρόλα αυτά το κουτάβι σας κάνει την ανάγκη του και το δείτε αργότερα δεν υπάρχει καν λόγος να το τιμωρήσετε και ο λόγος είναι απλός. Ποτέ δεν θα καταλάβει γιατί του φωνάζετε γιατί πολύ απλά δεν τον πιάσατε την ώρα που το έκανε. Έτσι ο σκύλος σας θα νομίζει πως απλά του φωνάζετε χωρίς λόγο.

Διαλέξετε μια λέξη
Καλό θα ήταν να επιλέξετε μια λέξη όπως «έξω» ή «πάμε τουαλέτα». Χρησιμοποιείστε αυτή τη φράση ή λέξη για να τη μάθει σαν εντολή. Πάντα πρέπει να πηγαίνετε το κουτάβι σας έξω και στο ίδιο ακριβώς μέρος για να κάνει την ανάγκη του. Αυτό θα το ενθαρρύνει λόγω των οσμών από προηγούμενες φορές. Εννοείται πως αν τελικά αδειάσει το ενθαρρύνουμε και του λέμε μπράβο.

Συνοπτικά:
Ενθάρρυνση όταν κάνει αυτό που πρέπει.

Κρατάμε ένα πρόγραμμα.

ΠΟΤΕ δεν τιμωρούμε τον σκύλο μας.

Δεν τον διορθώνουμε αν δεν τον πιάσουμε επιτόπου.

Πρέπει να έχετε κατά νου πως το κουτάβι μας θέλει να μας ευχαριστήσει αλλά πρέπει να μάθει πως να το κάνει. Από εσάς χρειάζεται υπομονή και θα δείτε πως τα αποτελέσματα θα σας δικαιώσουν στο τέλος.

Σκύλος και ιδιοσυγκρασία

Οι σκύλοι συχνά εμφανίζουν σημάδια άσχημης συμπεριφοράς λόγω του ότι έχουν έλλειψη ιδιοσυγκρασίας. Αυτή η έλλειψη είναι και η αιτία για πολλά προβλήματα συμπεριφοράς που μπορεί να αναπτύξει ο σκύλος σας όπως να πηδάει πάνω σας ή να αναζητά την προσοχή σας με παράδοξους τρόπους κλπ. Μπορείτε να καταπολεμήσετε αυτού του είδους τα φαινόμενα με το να δίνετε στο σκύλο σας να κάνει κάτι. Τι σημαίνει αυτό; Πολύ απλά θα πρέπει να κάνει κάτι για εσάς (όπως να κάτσει ή να ξαπλώσει ύστερα από δική σας εντολή), έτσι ώστε να τον αφήσετε μετά να κάνει κάτι που όντως το θέλει (όπως να τον πάτε βόλτα ή, να φάει το φαί του ή να παίξει κλπ). Με αυτή τη μέθοδο του δείχνετε πως για να πάρει κάτι πρέπει να δώσει και εκείνος κάτι. Υπάρχει τρόπος να το κάνετε αυτό και δεν είναι ακριβώς εκπαίδευση αλλά στην ουσία δείχνετε στο σκύλο σας πως εσείς είστε το αφεντικό και ο σκύλος μαθαίνει μέσα από αυτό να σας ακολουθεί και να κάνει ότι εσείς θέλετε και εσείς με τη σειρά σας τον ανταμείβετε για αυτό. Ας δούμε αναλυτικά πως μπορεί να γίνει:
«Πρέπει να προσπαθήσεις για το φαγητό σου»Είναι σημαντικό να δουλέψετε αυτές τις δύο εντολές πριν ξεκινήσετε οτιδήποτε. Θα πρέπει να του ζητήσετε να επαναλάβει αρκετές φορές αυτές τις εντολές. Εννοείται πως μπορείτε να δουλέψετε και άλλε εντολές κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας αλλά ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Μόλις είναι έτοιμος και έχει μάθει τις εντολές μπορείτε να ξεκινήσετε.

Μόλις ο σκύλος μας αντιληφθεί πως είναι η ώρα του φαγητού ξεκινάει να κάνει σαν τρελός! Αυτό συνεπάγεται πως αρχίζει να πηδά πάνω μας την ώρα που ετοιμάζουμε το να βάλουμε το φαγητό στο μπωλ του ή πριν καν μπορέσουμε να το αφήσουμε κάτω για να το φάει. Αντί να τον αφήνετε λοιπόν να συμπεριφέρεται έτσι κάντε τον να κερδίσει το φαγητό του. Ενώ ετοιμάζετε το γεύμα του σκύλου σας μόλις δείτε πως πάει να ξεφύγει πείτε του να κάτσει. Πρέπει να είναι ήρεμος όσο εσείς ετοιμάζετε το φαγητό. Όταν κάνει το ίδιο πριν εσεις ακουμπήσετε το μπωλ στο πάτωμα τότε πάρτε το φαί και φύγετε για μερικά λεπτά. Επιστρέφοντας πείτε του να κάτσει και μόνο τότε δώστε του το φαί.

«Θες βόλτα; Πρέπει να το κερδίσεις»
Ο σκύλος δεν πρέπει να γρατσουνάει την πόρτα όταν καταλαβαίνει πως ήρθε η ώρα να φύγει. Πρέπει να περιμένει να του βάλετε το λουρί και να ξεκινήσει μαζί σας. Όταν είστε στην πόρτα και έτοιμοι να φύγετε ζητείστε από το σκύλο σας να κάτσει και να ηρεμήσει. Αν δε το κάνει τότε βγάλτε το λουρί και απομακρυνθείτε για λίγα λεπτά. Όταν επιστρέψετε επαναλάβετε την εντολή. Μόλις το κάνει τότε είναι η στιγμή που όντως θα πάει βόλτα.

Κάντε το σκύλο να κερδίσει την προσοχή σας
Είναι πολύ συνηθισμένο και αυθόρμητο να παίζουμε, να χαϊδεύουμε και να κάνουμε πράγματα με τον σκύλο μας. Είναι πολύ ενοχλητικό όμως, όταν ο σκύλος αναζητά συνεχώς την προσοχή μας με το να τρίβει το κεφάλι του πάνω μας ή να μας δίνει την πατούσα του. Καλό θα ήταν για να κερδίσει αυτή την προσοχή να τον βάλετε προηγουμένως να κάνει κάτι για εσάς (όπως να κάτσει κάτω). Μόλις το κάνει πετάξτε του ένα μπαλάκι για παράδειγμα. Αν δεν το κάνει τότε φύγετε και αγνοήστε τον, δείχνοντας του πως δεν είναι σωστό αυτό που κάνει.

Υπομονή
Αυτή είναι η αρετή που πρέπει να έχουμε για όλες τι ράτσες σκύλων και για πολλά πράγματα που αφορούν τον σκύλο μας. Στη συγκεκριμένη μέθοδο που διαβάσατε παραπάνω θα χρειαστείτε λίγη έξτρα υπομονή πριν καταφέρετε να πάρετε από τον σκύλο σας αυτό που θέλετε. Αν μπορέσετε να συνδυάσετε αυτή τη μέθοδο με την εκπαίδευση υπακοής τότε θα είστε διπλά κερδισμένοι στο τέλος. Μην ξεχνάτε πως όσο πιο πολύ δουλεύετε με τον σκύλο σας τόσα πιο πολλά πράγματα θα πάρετε από εκείνον.